Wyjazd studyjny – ROLNICTWO WSPIERANE SPOŁECZNIE – PREZENTACJA DOBRYCH PRAKTYK

W dniach 17-19 czerwca br. Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie zorganizował wyjazd studyjny pn.: „Rolnictwo wspierane społecznie – prezentacja dobrych praktyk” do trzech województw: mazowieckiego, lubelskiego i łódzkiego w ramach operacji „Rolnictwo wspierane społecznie – prezentacja dobrych praktyk wpisanej do Planu Operacyjnego KSOW+ 2026 w ramach PS WPR na lata 2023-2027.
W wyjeździe uczestniczyli: rolnicy, doradcy rolniczy, mieszkańcy obszarów wiejskich, konsumenci żywności. Celem wyjazdu było przedstawienie jego uczestnikom dobrych praktyk, rozwiązań organizacyjnych stosowanych w gospodarstwach prowadzonych w modelu rolnictwa wspieranego społecznie (RWS) oraz sprzyjanie innowacyjności w rolnictwie i rozwoju obszarów wiejskich oraz wspieranie wzajemnego uczenia się i włączeniu wszystkich zainteresowanych stron, w tym przypadku uczestników i gospodarzy obiektów w procesy wymiany i rozwijania wiedzy oraz wspieraniu interakcji między takimi stronami. Uczestnicy wyjazdu odwiedzili miejsca, które prowadzą, wspierają i propagują model rolnictwa wspieranego społecznie.
Eskapada rozpoczęła się 17 czerwca od wizyty w Ekologicznym Uniwersytecie Ludowym (EUL) w Grzybowie, w którym już od wielu lat prowadzone są szkolenia, warsztaty, kursy (Doradca RWS) związane z tematem rolnictwa wspieranego społecznie, agroekologii, itp. EUL prowadzony przez Ewę i Petera Stratenwerth, to miejsce otwarte dla wszystkich osób chcących żyć zgodnie z naturą. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć gospodarstwo, piekarnię oraz spółdzielnię prowadzoną w ramach Ekologicznego Uniwersytetu Ludowego. Oprócz tego wysłuchali bardzo interesującej prelekcji dotyczącej szerokiej działalności edukacyjnej uniwersytetu. Bernadeta Gołębiowska, która na co dzień mieszka i pracuje w EUL, przedstawiła zasady funkcjonowania i organizacji RWS-u. Wskazała jakie wyzwania i korzyści stoją przed wszystkimi uczestnikami grupy RWS – rolnikami i konsumentami. Rolnictwo wspierane społecznie to nie tylko forma produkcji i dystrybucji żywności to nawiązywanie trwałych relacji społecznych opartych na wzajemnym zaufaniu, troska o zdrowie i środowisko naturalne, skracanie łańcuchów dostaw, edukacja żywieniowa oraz poprawa sytuacji rolnika w łańcuchu dostaw. Kolejnym punktem wyjazdu było gospodarstwo rolne prowadzone przez Kamila i Magdalenę Pazik, „Pazikoland” w Starych Budach. Pan Kamil w swoim gospodarstwie uprawia warzywa, zboża oraz hoduje kury i bydło mięsne. Podczas tego spotkania uczestnicy wyjazdu dowiedzieli się w jaki sposób poszerzać ofertę gospodarstwa (tłoczenie soków, mąka z własnych upraw zbóż) kierowaną do konsumenta, wykorzystywać nowoczesne technologie w produkcji (autonomiczny robot pielący) oraz skąd pozyskiwać środki finansowe na rozwój, szczególnie małych gospodarstw rolnych.
Drugi dzień wyjazdu studyjnego rozpoczął się od wizyty w gospodarstwie RWS Wojciechówka w Wojciechówce, (gmina Białobrzegi), prowadzonego przez Annę Pośnik-Jurczak. Warzywa i owoce uprawiane są na powierzchni około 2 ha dla 40 rodzin. Dostawy odbywają się raz w tygodniu. Uczestnicy mieli możliwość zobaczyć na własne oczy jak prowadzone jest gospodarstwo w systemie RWS, a pani Anna cierpliwie i wytrwale odpowiadała na liczne i szczegółowe pytania. Najczęściej zadawane pytania dotyczyły sposobu planowania produkcji, doboru odmian, wyliczania ceny paczki, dystrybucji oraz komunikacji między członkami grupy. RWS Wojciechówka to gospodarstwo ekologiczne dlatego wiele pytań dotyczyło ekologicznych metod zwalczania szkodników i chorób w uprawach. Z racji wieloletniego doświadczenia dotyczącego RWS-u pani Anna przedstawiła uczestnikom wyjazdu jakie problemy i korzyści wynikają z takiej formy prowadzenia gospodarstwa. Po niezwykle inspirującej wizycie w Wojciechówce uczestnicy wyjazdu udali się do Lubelskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego (LODR) w Końskowoli, gdzie powitał ich p.o. kierownika działu Rozwoju Obszarów Wiejskich, Karol Ćwikła. Pan Karol opowiedział o szerokiej działalności ośrodka i zaprosił do współpracy. W siedzibie LODR uczestnicy wyjazdu mieli możliwość wysłuchania dwóch wykładów dotyczących możliwości pozyskania środków finansowych na poprawę konkurencyjności w gospodarstwach rolnych. Informacji na temat interwencji I.10.5 udzieliła Agnieszka Borzęcka z OT ARiMR w Lublinie. Ciekawym, a dla niektórych zupełnie nowym zagadnieniem, okazała się interwencja I.13.1 LEADER o której mówił prezes Lokalnej Grupy Działania Zielony Pierścień, Zbigniew Pacholik. Uczestnicy aktywnie uczestniczyli w prelekcjach, zadawając drobiazgowe pytania. W trakcie spotkania nastąpiła wymiana wiedzy na temat RWS, pomiędzy wszystkimi stronami.
Trzeci dzień wyjazdu studyjnego zapoczątkowała wizyta w kooperatywie spożywczej Pola Smaku w Lubiechowie, gdzie o współpracy i prowadzeniu całego przedsięwzięcia opowiadała Magdalena Sot-Szewczyk. Pola Smaku to doskonały przykład międzysąsiedzkiej współpracy w celu poprawy konkurencyjności oraz wzbogacenia oferty gospodarstw. Ostatnim punktem wyjazdu studyjnego było gospodarstwo RWS Marianka, prowadzone przez nietuzinkowych ludzi, Katarzynę i Marcina Grzybek. Swoje niewielkie, ekologiczne gospodarstwo (1,5 ha) prowadzą na potrzeby RWS w systemie „Market Gardening” (intensywna, ekologiczna uprawa warzyw na niewielkiej powierzchni). W gospodarstwie uprawiane jest blisko 120 odmian warzyw, które dostarczane są trzy razy w tygodniu dla 120 rodzin. Uczestnicy wyjazdu mieli możliwość zobaczyć jak wygląda taka produkcja żywności w gruncie, jak i tunelach foliowych. Pan Marcin chętnie dzielił się swoją wiedzą dotyczącą metod uprawy oraz ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami. Natomiast pani Kasia przedstawiła RWS od strony bardziej technicznej, tj.: planowanie, organizacja, komunikacja. Właściciele gospodarstwa opowiedzieli uczestnikom wizyty z jakim problemami najczęściej się borykają, z czego są najbardziej dumni oraz jak ważna jest szczerość i zaufanie pomiędzy członkami grupy RWS.
Wyjazd studyjny „Rolnictwo wspierane społecznie – prezentacja dobrych praktyk” był to niezwykle inspirujący czas dla jego uczestników, gdzie w wyjątkowych miejscach zdobyli wiedzę, z pierwszej ręki, o tej formie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Biorąc pod uwagę coraz trudniejszą sytuację na rynku uczestnicy wyjazdu rozważą możliwość utworzenia RWS-u bądź przystąpienia do takiej grupy, która jest szansą dywersyfikacji dochodów, dostępu do wysokiej jakości żywności, nawiązania trwałych relacji społecznych.