Za sprawą projektu „Aktywizacja Kujawsko-Pomorskiej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych” zorganizowano wyjazd studyjny oraz warsztaty praktyczne, których nadrzędnym celem było upowszechnianie dobrych praktyk wdrażanych w gospodarstwach demonstracyjnych, zgodnych z kierunkami wyznaczonymi przez PS WPR 2023–2027. Uczestnicy mogli zobaczyć na własne oczy, jak interwencje i ekoschematy przekładają się na konkretne efekty środowiskowe, ekonomiczne i organizacyjne.
Wśród odwiedzanych obiektów znalazło się gospodarstwo należące do Ośrodka Hodowli Zarodowej Osięciny Sp. z o.o., gdzie zaprezentowano pokaz zbioru lucerny na kiszonkę. Uczestnicy mieli możliwość zapoznania się z nowoczesną technologią zbioru stosowaną w OHZ Osięciny, którą szczegółowo omówił dr inż. Zbigniew Lach — główny zootechnik gospodarstwa. Podczas prezentacji przedstawiono m.in. zasady doboru odpowiedniego terminu zbioru, znaczenie faz rozwojowych lucerny, technikę cięcia oraz metody oceny poziomu suchej masy w trakcie prac polowych.
Gospodarstwo specjalizuje się w produkcji bydła, co determinuje strukturę zasiewów — znaczącą część użytków stanowią właśnie uprawy paszowe, w tym lucerna, będąca kluczowym komponentem pasz objętościowych wysokiej jakości. Właściciele gospodarstwa podkreślili, że w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 OHZ Osięciny aktywnie realizuje ekoschematy obszarowe, takie jak: rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi. Zwrócono również uwagę, że obecność lucerny w strukturze zasiewów umożliwia realizację praktyki „zróżnicowana struktura upraw”, co wpisuje się w cele PS WPR dotyczące racjonalnego gospodarowania zasobami. Podkreślono że, zróżnicowanie struktury upraw niesie szereg korzyści, takich jak:
✔ lepsze wykorzystanie gleby, siły roboczej i parku maszynowego,
✔ możliwość optymalizacji nawożenia, uprawy roli i ochrony roślin,
✔ zwiększenie stabilności plonowania oraz poprawa jakości pasz.
Uczestnicy zainteresowani produkcją roślinną, w szczególności technologią uprawy i przechowywania warzyw, odwiedzili gospodarstwo Państwa Jałoszyńskich z Koszanowa — Wicemistrzów Krajowych konkursu AgroLiga 2023 w kategorii „Rolnicy”, reprezentujących województwo kujawsko-pomorskie. Gospodarstwo obejmuje ponad 210 ha, łącznie z gruntami dzierżawionymi, a jego profil produkcji obejmuje ziemniaki jadalne i przemysłowe, sadzeniaki, pszenicę, rzepak, buraki cukrowe oraz cebulę.
Większość pozyskiwanych plonów przechowywana jest we własnych obiektach magazynowych, w tym w nowoczesnej komorze wentylowanej do składowania ziemniaków. Gospodarstwo dysponuje także zaawansowanym technologicznie parkiem maszynowym, wyposażonym m.in. w systemy GPS oraz specjalistyczny sprzęt do zbioru warzyw. Państwo Jałoszyńscy korzystali ze wsparcia w zakresie rolnictwa 4.0 w ramach Interwencji A1.4.1 — ukierunkowanej na dywersyfikację i skracanie łańcucha dostaw oraz zwiększanie odporności produkcji rolnej poprzez wdrażanie rozwiązań cyfrowych zarówno w produkcji, jak i w obrocie produktami rolno-spożywczymi. Należą również do grupy producenckiej specjalizującej się w rynku ziemniaka, co ułatwia zbyt plonów i wzmacnia pozycję gospodarstwa na rynku.
Podczas wizyty właściciele podkreślili, że ich działalność jest aktywnie wspierana w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, szczególnie poprzez realizację ekoschematów obszarowych, takich jak rolnictwo węglowe. Zwrócili szczególną uwagę na zalety uprawy bezorkowej — ograniczenie ingerencji w glebę, ochronę jej struktury i wsparcie naturalnych procesów biologicznych, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiej efektywności produkcji.
Następnie odbyła się wizyta w gospodarstwie Państwa Jaskólskich z Borku — zdobywców I miejsca konkursu „Agricola – Syn Ziemi” 2023 w kategorii „Innowacje w rolnictwie”. Rolnicy wraz z doradcami zwiedzili komory chłodnicze oraz nowoczesną przechowalnię przeznaczoną do magazynowania warzyw zarówno w skrzyniach, jak i luzem. Gospodarz zaprezentował również proces obróbki cebuli w gospodarstwie oraz sprzęt wykorzystywany w prowadzeniu rolnictwa precyzyjnego.
W trakcie spotkania właściciel podkreślił, że aktywnie korzysta z ekoschematów w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Za szczególnie istotną uznaje interwencję „Integrowana produkcja roślin”. W ostatnim czasie uzyskał certyfikację dla pszenicy ozimej, buraka cukrowego, ziemniaka oraz soi.
Jak zaznaczył, zasadniczym celem systemu Integrowanej Produkcji Roślin (IP) jest dbałość o jakość żywności, zdrowie konsumentów i czystość środowiska poprzez zrównoważone zastosowanie metod agrotechnicznych, biologicznych, hodowlanych, mechanicznych i chemicznych w uprawie, ochronie oraz nawożeniu roślin.
Grupa zainteresowana technologiami wykorzystywanymi w gospodarstwach o profilu warzywnym oraz uprawą, przechowywaniem i skupem zbóż odwiedziła gospodarstwo Państwa Dębowskich z Lubrańca-Parcele — Wicemistrzów Konkursu AgroLiga 2022 w województwie kujawsko-pomorskim w kategorii „Firma”, specjalizujących się m.in. w przechowywaniu zbóż. Uczestnicy zwiedzili nowoczesny park maszynowy wyposażony w systemy GPS, wspierające rolnictwo precyzyjne, a także liczne suszarnie wykorzystywane do przygotowania do przechowywania kukurydzy, pszenicy i rzepaku, skupowanych od okolicznych rolników. Państwo Dębowscy uprawiają ponad 200 ha gruntów, gospodarując na mozaikowatych glebach klas I–VI.
W trakcie spotkania gospodarze podkreślili, że aktywnie korzystają z ekoschematów w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. W roku 2025 po raz pierwszy wnioskowali o ekoschemat „Materiał siewny kategorii elitarny lub materiał siewny kategorii kwalifikowany”. Uczestnicy wizyty dowiedzieli się, że stosowanie materiału siewnego wysokiej jakości pozwala na ograniczenie nawożenia mineralnego oraz zużycia środków ochrony roślin.
Rolnik omówił także korzyści wynikające z realizacji ekoschematu „Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia” — zarówno w wariancie podstawowym, jak i z wapnowaniem. W gospodarstwie dominują gleby klas od IIIb do IV. Dlatego regularne badania gleby pod kątem zawartości azotu, magnezu, fosforu, potasu oraz pH są kluczowe dla efektywnego zarządzania żyznością gleby.
Kolejna wizyta odbyła się w gospodarstwie specjalizującym się w uprawie warzyw gruntowych — u Państwa Spychalskich z Pikutkowa, laureatów w jednym roku dwóch prestiżowych konkursów: „Bezpieczne Gospodarstwo Rolne” i „AgroLiga”. Gospodarstwo wyposażone jest w specjalistyczny sprzęt do uprawy i zbioru warzyw oraz posiada nowoczesną bazę przechowalniczą, co zaprezentowano podczas wizyty studyjnej. Uczestnicy mogli również zobaczyć wzorcowy magazyn do przechowywania środków ochrony roślin w gospodarstwie rolnym.
Właściciel podkreślił, że korzysta z ekoschematów w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. W roku 2025 po raz pierwszy wnioskował o ekoschemat „Integrowana Produkcja Roślin” dla buraka ćwikłowego oraz marchwi. Jak wyjaśnił, zasadniczym celem systemu IP jest prowadzenie produkcji w sposób zintegrowany i zrównoważony — z poszanowaniem środowiska, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu plonowania.
Warsztaty polowe w ramach operacji zostały zrealizowane pod tytułem: „Powiatowy Dzień Kukurydzy – Praktyczne warsztaty z KPODR” w gospodarstwie demonstracyjnym Państwa Doroty i Wojciecha Fiszer z miejscowości Kotowy w powiecie rypińskim. Wydarzenie odbyło się 27 sierpnia 2025 roku i zgromadziło licznych rolników z regionu, którzy mieli okazję obejrzeć pokaz pracy maszyn pt. „Zbiór kukurydzy na kiszonkę a ochrona gleby – dobre praktyki rolnicze”.
Podczas pokazu zaprezentowano trzy kluczowe elementy gospodarowania kukurydzą, bezpośrednio wpisujące się w założenia ekoschematu rolnictwa węglowego realizowanego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027: zbiór kukurydzy na kiszonkę, mulczowanie resztek pożniwnych oraz pracę brony talerzowej. Każdy z tych zabiegów omówiono w kontekście nowoczesnych kierunków produkcji rolniczej — rolnictwa precyzyjnego, regeneratywnego i zrównoważonego.
Korzyści dla rolników wynikające z pokazu:
Rolnictwo precyzyjne – zaprezentowany zbiór kukurydzy z wykorzystaniem nowoczesnej maszyny pokazał, jak dzięki systemom sterowania i dopasowaniu parametrów pracy można uzyskać równomiernie rozdrobnioną masę, ograniczyć straty plonu i poprawić jakość kiszonki. Precyzyjne ustawienia maszyn umożliwiają także minimalizację ugniatania gleby, co ma duże znaczenie dla jej żyzności.
Rolnictwo regeneratywne – mulczowanie kukurydzy pozwala na pozostawienie resztek pożniwnych na polu, co chroni glebę przed erozją, poprawia bilans materii organicznej i sprzyja rozwojowi pożytecznych mikroorganizmów. Z kolei praca brony agregatowej wspiera właściwe przygotowanie stanowiska pod kolejne uprawy, przyspiesza rozkład resztek i wzmacnia procesy odbudowy struktury gleby.
Rolnictwo zrównoważone – wszystkie zaprezentowane rozwiązania łączyły wysoką efektywność produkcji z troską o środowisko. Odpowiednia technika zbioru i zagospodarowania resztek ogranicza zużycie paliwa, zmniejsza emisję gazów cieplarnianych i wspiera racjonalne gospodarowanie składnikami pokarmowymi. Dzięki temu rolnicy mogą zwiększać wydajność, jednocześnie dbając o glebę jako najcenniejszy zasób gospodarstwa.
Materiał dofinansowany ze środków UE w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Materiał opracowany przez Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie.
Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
