W roku 2025 w ramach operacji KSOW+ pn.”Dobre praktyki rolnicze w województwie Kujawsko-Pomorskim” odbyło się 5 warsztatów zgłębiających tę tematykę. Należy zauważyć iż każde działanie poprawiające stan gleby a zarazem nie niszczące jej można nazwać dobrą praktyką.
Pierwsze warsztaty pn. „Porównanie uprawy grochu jarego i grochu ozimego” odbyły się 4 czerwca u rolnika Edwarda Szwocha w miejscowości Bladowo. Tematem przewodnim warsztatów była „Uprawa grochu jarego oraz ozimego”. Rolnik opowiedział o 4 odmianach, o ich uprawie i trudnościach z jakimi spotkał się podczas sezonu wegetacyjnego. Swoją prelekcję wygłosił dr inż. Daniel Krauklis, który opowiedział o uprawie grochu w województwie Kujawsko-Pomorskim u ostatnich latach, dozwolonych ŚOR oraz wynikach plonowania na przestrzeni ostatnich lat.
Kolejne warsztaty pn. „System monitorowania stadem bydła Hereford” odbyły się 16 czerwca u Romana Iwickiego który prowadzi gospodarstwo ekologiczne. Rolnik posiada stado bydła rasy hereford. W trakcie warsztatów omówił jak prowadzi hodowle oraz jakimi narzędziami posługuje się aby skutecznie prowadzić rozród. Podczas warsztatów polowych w otoczeniu bydła ww. rasy dr hab. Inż. Mariusz Bogucki opowiedział jak prawidłowo prowadzony monitoring bydła mięsnego może wpływać pozytywnie a zarazem skutecznie na rozród oraz zapobiegać niepotrzebnym komplikacją zdrowotnym. Uczestnikami tych warsztatów byli mieszkańcy obszarów wiejskich którzy chętnie zadawali pytania i prowadzili aktywną dyskusję.
Trzecie warsztaty pn. „Probiotechnologia w gospodarstwie rolnym” odbyły się 4 lipca u rolnika Sławomira Banasiaka który od kilku lat wprowadza w swoim gospodarstwie produkty mikrobiologiczne. Podczas warsztatów opowiedział o stosowaniu tych produktów o zaletach ale także wadach oraz z jakimi trudnościami zmagał się podczas ich stosować np. pogoda lub problemy z niedostosowanym sprzętem do tego typu produktów. Prelegentem był Sławomir Gacka który przeprowadził wykład wskazując jak ważna jest cała flora mikrobiologiczna w naszych glebach oraz jak bardzo jest ona przez nas zaniedbana. Wskazał na co powinniśmy zwrócić uwagę przeprowadzając badania gleby tak aby później świadomie używać odpowiednich produktów podczas uprawy roślin.
Kolejne warsztaty pn. „Nowe technologie uprawy gorczycy” odbyły się 7 lipca u Sławomira Wronieckiego. Tematem przewodnim były „Nowe technologie uprawy gorczycy”. Rolnik opowiedział o uprawie, odmianach a także celach uprawy gorczycy. Prelegentka Magdalena Bojarczuk opowiedziała o uprawie gorczycy ale także o odmianach ich plonowaniu oraz powodach dlaczego warto uprawiać tę roślinę. Rolnicy będący na tym wydarzeniu chętnie zadawali pytania ale również dzieli się swoją wiedzą.
Ostatnie warsztaty pn. „Technologie uprawy gleby przyczyniające się do wzrostu materii organicznej” odbyły się 13 października u rolnika Artura Wnuka. Rolnik opowiedział o technologiach uprawy bezorkowej stosowanej w gospodarstwie oraz o roli zmianowania. Następnie swój wykład przeprowadził prof. dr hab. Inż. Dariusz Jaskulski w którym to zwrócił uwagę na zalety uprawy bez orkowej, opowiedział o jej zaletach ale także wadach które zazwyczaj wynikają ze złej kultury roli. Rolnicy zwrócili uwagę że największym problemem w uprawie bez orkowej jest występujące zachwaszczenie, wynikające z krótki płodozmianów, używania tych samych substancji czynnych o podobnych mechanizmach działania oraz wycofywania ŚOR.
Dobrą praktyką rolniczą, która pojawiła się w rozmowach praktycznie na każdych warsztatach była uprawa międzyplonów. Międzyplony z uwagi na zmniejszającą się produkcję zwierzęcą zmieniły swoje zastosowanie i w mniejszości wykorzystuje się je z przeznaczeniem na uzupełnienie bazy paszowej. Obecnie uprawia się je w celu zapewnienia ochrony przed erozją wietrzną oraz wodną, jak również wzbogacanie gleby w materię organiczną. Wysiewanie międzyplonów i utrzymywanie ich do połowy listopada przyczynia się do ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotem, który zostaje wyłapany przez rośliny. Prawidłowe zagospodarowanie biomasy tj. wymieszanie jej z glebą w odpowiednim momencie powoduje mineralizację resztek i oddanie części związanych składników pokarmowych roślinie uprawnej w momencie, w którym jest w stanie je pobrać. Międzyplony często wykazują jeszcze wiele innych pozytywnych funkcji np. regulują zachwaszczenie, są schronieniem dla organizmów pożytecznych (chrząszcze biegaczowate), mogą redukować populację agrofagów (niektóre odmiany gorczycy są nicieniobójcze) oraz wydzieliny korzeniowe stymulują mikroflorę glebową.
Należy pamiętać iż dobre praktyki są ważne w każdej uprawie tak aby dawały korzyści polu oraz rolnikowi. Są to procesy które wymagają cierpliwości ponieważ często efekty widać po kilku latach, natomiast przy obecnym zdegradowaniu gleby każda pozytywna praktyka jest potrzebna.
Materiał dofinansowany ze środków UE w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Materiał opracowany przez Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie.
Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
